નીચેના વિધાનો સાચા છે કે ખોટા તે નક્કી કરો:
$(a)$ "જ્યારે સળિયો ઉષ્મીય સ્થાયી અવસ્થા પ્રાપ્ત કરે છે ત્યારે ઉષ્માવહન અટકી જાય છે."
$(b)$ જે સપાટી સારી ઉત્સર્જક છે તે સારી શોષક પણ છે.
$(c)$ સંપૂર્ણ કૃષ્ણ પદાર્થ રંગમાં કાળો જ હોવો જોઈએ.
$(d)$ પદાર્થ માટે અલગ-અલગ પરિસ્થિતિઓમાં ઉષ્મા ધારિતાનું મૂલ્ય સમાન હોય છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
$(a)$ ખોટું. ઉષ્માવહન અટકતું નથી; પરંતુ તાપમાનનો ઢાળ અચળ બને છે અને ઉષ્માના વહનનો દર સ્થાયી રહે છે.
$(b)$ સાચું. કિર્ચોફના વિકિરણના નિયમ મુજબ, ઉષ્મીય સંતુલનમાં રહેલા પદાર્થ માટે ઉત્સર્જકતા અને શોષકતા સમાન હોય છે.
$(c)$ ખોટું. સંપૂર્ણ કૃષ્ણ પદાર્થની વ્યાખ્યા તેની તમામ આપાત વિકિરણોને શોષવાની ક્ષમતા પરથી કરવામાં આવે છે, તે દ્રશ્યમાન વર્ણપટમાં કેવા રંગનો દેખાય છે તેના પર નહીં.
$(d)$ ખોટું. ઉષ્મા ધારિતા પદાર્થની અવસ્થા અને જે પરિસ્થિતિમાં ઉષ્મા આપવામાં આવે છે (દા.ત. અચળ દબાણ કે અચળ કદ) તેના પર આધાર રાખે છે.

Explore More

Similar Questions

ઉષ્મા વહન (Thermal conduction),ઉષ્મા નયન (Thermal convection) અને ઉષ્મા વિકિરણ (Thermal radiation) વચ્ચે સ્પષ્ટ તફાવત આપો.

Column-$I$ માં,સિસ્ટમની આસપાસની પરિસ્થિતિઓ અને Column-$II$ માં ઉષ્મા પ્રસરણની રીતો નીચે મુજબ આપવામાં આવી છે. યોગ્ય જોડકાં જોડો:
Column-$I$ Column-$II$
$(a)$ રૂમમાં ગરમ ચાનો કપ $(i)$ બળજબરીપૂર્વકનું ઉષ્મા નયન (Forced convection)
$(b)$ અગ્નિની નજીક રાખેલ પદાર્થ $(ii)$ કુદરતી ઉષ્મા નયન (Natural convection)
$(iii)$ ઉષ્મા વહન (Conduction)
$(iv)$ ઉષ્મા વિકિરણ (Radiation)

એક લાંબો ધાતુનો સળિયો સ્થાયી અવસ્થામાં તેના એક છેડાથી બીજા છેડા સુધી ઉષ્માનું વહન કરે છે. ગરમ છેડાથી સળિયાની લંબાઈ $x$ સાથે તાપમાન $\theta$ માં થતો ફેરફાર નીચેનામાંથી કઈ આકૃતિ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવવામાં આવ્યો છે?

સમજાવો કે શા માટે:
$(a)$ મોટી પરાવર્તકતા ધરાવતો પદાર્થ નબળો ઉત્સર્જક છે.
$(b)$ ઠંડીના દિવસોમાં પિત્તળનો ગ્લાસ લાકડાની ટ્રે કરતા ઘણો વધારે ઠંડો લાગે છે.
$(c)$ આદર્શ કૃષ્ણ પદાર્થ (black body) વિકિરણ માટે કેલિબ્રેટ કરેલ ઓપ્ટિકલ પાયરોમીટર ખુલ્લામાં રાખેલા લાલચોળ ગરમ લોખંડના ટુકડા માટે ખૂબ ઓછું તાપમાન દર્શાવે છે,પરંતુ જ્યારે તે જ ટુકડો ભઠ્ઠીમાં હોય ત્યારે સાચું તાપમાન આપે છે.
$(d)$ વાતાવરણ વગરની પૃથ્વી અતિશય ઠંડી હોત.
$(e)$ વરાળના પરિભ્રમણ પર આધારિત હીટિંગ સિસ્ટમ ગરમ પાણીના પરિભ્રમણ પર આધારિત સિસ્ટમ કરતા ઇમારતને ગરમ કરવામાં વધુ કાર્યક્ષમ છે.

એક કૃષ્ણ પદાર્થ $T_1$ તાપમાને $\lambda$ તરંગલંબાઈ પર મહત્તમ ઉર્જાનું ઉત્સર્જન કરે છે અને તેની ઉત્સર્જન શક્તિ $E$ છે. જ્યારે પદાર્થનું તાપમાન બદલીને $T_2$ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે $\frac{2\lambda}{3}$ તરંગલંબાઈ પર મહત્તમ ઉર્જાનું ઉત્સર્જન કરે છે, તો તેની ઉત્સર્જન શક્તિ કેટલી થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo